ANONİM ŞİRKET ve LİMİTED ŞİRKET ORTAKLARI HANGİ KAPSAMDA SİGORTALI BİLDİRİLMELİ?

Anonim Şirket Ortaklarının Sigortalılığı
 
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunun 329. maddesi uyarınca, Anonim şirket, sermayesi belirli ve paylara bölünmüş olan, borçlarından dolayı yalnız malvarlığıyla sorumlu bulunan şirkettir. Anonim şirketlerin kanundan kaynaklanan bu çoklu yapısı, ortakların sigortalılık durumunu da etkilemiştir. Bu doğrultuda ortakların yönetim kurulu üyesi olup olmadığı, ya da kurucu ortak olup olmadığı hususlarına göre sigortalılıklarının durumlarının da değişiyor olması, Anonim şirket ortaklarının sigortalılığını diğer şirket ortaklarına oranla daha çok irdelenmesi gereken bir konu haline getirmiştir.
 
Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortakları  5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayılmaktadır. Buna karşın Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olmayan ortakları ise, sırf bu statülerinden dolayı zorunlu olarak 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayılmayacaklardır. Bu da yönetim kurulu üyesi olmayan ortakların 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar gibi sigortalı sayılabilecekleri anlamındadır.
 
Anonim şirket ortaklarının sigortalılığının başlangıcından bahsedecek olur isek, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 7. Maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi ve Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 11. maddesine göre Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortaklarının sigortalılıkları, yönetim kuruluna seçildikleri tarihte başlar. Bu tarih itibariyle, yönetim kurulu üyesi olduklarının, şirket yetkilileri tarafından,15 gün içerisinde SGK’ya bildirilmesi gerekmektedir.
 
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 9.maddesi ve Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 14.maddesi uyarınca; Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortaklarının sigortalılıkları bu görevlerinin bittiği tarihte sona erer. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 9. maddesinin 3. fıkrası ve Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 14.maddesi uyarınca; Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortaklarının görevlerinin bittiği tarihten itibaren en geç 10 gün içinde işten ayrılış bildirgesiyle, sigortalılar veya şirket yetkilileri tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmesi gerekmektedir.
Limited Şirket Ortaklarının Sigortalılığı
 
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 573.maddesine göre Limited şirket, bir veya daha çok gerçek veya tüzel kişi tarafından bir ticaret unvanı altında kurulur; esas sermayesi belirli olup, bu sermaye esas sermaye paylarının toplamından oluşur. Bu şirket ortaklarının sigortalılıkları Anonim şirketlere oranla daha açık ve nettir.

Limited Şirketi ortakları 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendi gereğince sigortalı sayılmaktadırlar.
Limited Şirketi ortaklarının sigortalılığı anonim şirket ortaklarından farklı olarak 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 7.maddesinin 1.fıkrasının (b) bendi ve Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 11.maddesine istinaden; şirketin ticaret sicil memurluklarınca tescil edildikleri tarihte başlar. Limited şirket ortaklarından hisse devri alan yeni ortakların sigortalılıkları ise ortaklar kurulunca devrin yapılmasına karar verildiği tarihte başlar.

5510 sayılı Kanunun 8. maddesinin 3. fıkrası ve Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 11.maddesine istinaden; Bu kapsamda sigortalı olan, Şirket ortakları, ticaret sicil memurluklarınca tescil edildikleri tarihten itibaren 15 gün içinde Kuruma bildirilmesi gerekmektedir.

Limited şirket ortaklarından hisse devri alan yeni ortakların sigortalılıkları, ortaklar kurulunca devrin yapılmasına karar verildiği tarihte başlamaktadır. Bu bildirim yapılırken, hisse devrine ilişkin noter devir sözleşmesi, devrin yapıldığının işlendiği pay defterinin birer sureti veya devir ticaret sicil memurluğunca tescil edilmiş ise ticaret sicil gazetesinde ilan edildiği nüshası da Kuruma ibraz edilmelidir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 9.maddesi ve Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 14.maddesi uyarınca; Limited şirket ortaklarının sigortalılıkları, hisse devrine ilişkin alınan ortaklar kurulu kararı ile hissenin devrine ilişkin noter devir sözleşmesi ve devrin pay defterine işlendiği sayfanın birer suretlerinin birlikte ibraz edilmesi veya hisse devri ticaret sicil memurluğuna tescil edilmiş ise ticaret sicil gazetesinde ilan edildiği nüshasının ibraz edilmesi kaydıyla ortaklar kurulu karar tarihi itibariyle sona erer. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 9.maddesinin 3.fıkrası ve Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 14.maddesi uyarınca; Ortaklar kurulu karar tarihinden itibaren en geç 10 gün içinde işten ayrılış bildirgesiyle Kuruma bildirilmesi gerekmektedir.

Yukarıda adı geçen her iki şirket ortakları için kağıt formatlı işe giriş ve işten çıkış bildirgelerinin yukarıda belirtilen sürelerde kuruma verilmemesi halinde şirket tüzel kişiliğine bir aylık brüt asgari ücret tutarında idari para cezası uygulanmaktadır.
 
Sigortalılık hallerinin birleşmesi
 
Sigortalının 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan sigortalılık statüleri ile (c) bendinde yer alan sigortalılık statüsüne aynı anda tabi olacak şekilde Kanun kapsamına girmesi halinde öncelikle aynı maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında, (a) ve (b) bentlerinde yer alan sigortalılık statülerine tabi olacak şekilde Kanun kapsamına girmesi halinde ise aynı maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılır. Bununla beraber, sigortalılığın çakışması sebebiyle 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamına alınan sigortalı, yazılı olarak talep ederse aynı zamanda 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında da prim ödeyebilecektir. Bu şekilde ödenen primler iş kazası ve meslek hastalığı yönünden 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, kısa vadeli sigorta kollarından sağlanan diğer yardımlar (hastalık, analık) ile uzun vadeli sigorta kollarından sağlanan yardımlar yönünden ise 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalılık olarak değerlendirilecektir.
 
Bununla beraber, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sayılanlar, kendilerine ait veya ortak oldukları işyerlerinden dolayı, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı bildirilemezler. Ancak 01.10.2008 tarihinden önce kendilerine ait veya ortak oldukları işyerlerinden bu Kanunun 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı olarak bildirilenlerin sigortalılıkları kesintiye uğrayıncaya kadar devam ettirilecektir.
 
ALTIN YASAV KESERCİOĞLU AVUKATLIK ORTAKLIĞI
Av. Nesligül Altın / nesligulaltin@aykhukuk.com